Zbliżają się wakacje i czas turystycznych wojaży. Wyjeżdżamy na obozy i wczasy, i tym samym oddalamy się od świateł miejskich. Mimo, że noce są krótkie, mamy okazję patrzeć w naprawdę czarne niebo. Wakacje są czasem dogodnym dla obserwacji pasa Drogi Mlecznej i doskonale wyróżniającego się na jej tle Trójkąta Letniego.

Ryc. 2.

W Polsce Wega nigdy nie zachodzi, a 14 tys. lat temu zajmowała miejsce obecnej Gwiazdy Polarnej i wskazywała północny biegun nieba. Ponieważ biegun Ziemi ciągle przemieszcza się, zataczając koło na tle gwiazd, za 12 tys. lat Wega stanie się ponownie gwiazdą wskazującą północ.

Deneb odległy jest od nas o ok. 1600 lat świetlnych. Jest to nadolbrzym, który wypromieniowuje kilkadziesiąt tysięcy razy więcej energii niż Słońce.

Altair znajduje się w odległości 16 lat świetlnych od Ziemi. Temperatura jego powierzchni wynosi około 8000 K , a średnica jest dwa razy większa od średnicy Słońca, w wyniku tego gwiazda promieniuje 10 razy więcej energii niż Słońce.

Na tle czarnego nieba łatwo też obserwować meteory, zwane "spadającymi gwiazdami", choć tak naprawdę są drobnymi okruchami skał, które spalają się w czasie lotu przez atmosferę.

W lipcu i w sierpniu będzie wiele okazji do zaobserwowania meteorów, ponieważ na niebie pojawią się ich kolejne roje. Od połowy lipca na niebie aktywny jest rój Perseidów, a jego maksimum przypada na połowę sierpnia. W tym okresie będziemy mogli obserwować nawet kilkadziesiąt "spadających gwiazd" na godzinę.

Ryc. 3. Radiant Perseidów 13 sierpnia o godz. 24:00, nad północno-wschodnim horyzontem. Strzałkami zaznaczono przykładowe meteory. Przedłużając strzałki, zobaczymy miejsce, z którego „wybiegają” meteory, czyli radiant roju.	Ryc.4. Uwaga! Nasze zegarki w lipcu wskazują czas letni – są przesunięte o 1 godzinę w stosunku do czasu słonecznego. W związku z tym, chcąc zobaczyć obraz nieba o godz. 24:00, wskazywanej przez zegarek, ustawiamy uczniowską mapę nieba na godz. 23:00

Perseidy najlepiej oglądać z miejsca, gdzie nie świecą latarnie ani budynki. Należy skierować się w stronę północno-wschodnią i obserwować niebo w odległości kilkunastu – kilkudziesięciu stopni od centrum radiantu. Do obserwacji meteorów nie potrzeba żadnej lunety czy lornetki. Obserwacja polega na patrzeniu bez przerwy na wybrany fragment nieba

Planety

Od początku lipca na wieczornym niebie będziemy mogli oglądać planety: Wenus, Saturna i Marsa. Szczególnie imponująco świeci Wenus – jej blask wynosi aż –4,1^m, dzięki czemu jest widoczna nad zachodnim horyzontem przez wiele godzin po zachodzie Słońca. Saturn przez całe wakacje pozostaje w gwiazdozbiorze Panny i łatwo go odszukać, ponieważ jego jasność wynosi +1,1^m i jest jednym z dwóch najjaśniejszych obiektów w tej części nieba.

Ryc. 5. Wenus, Mars i Saturn 1 lipca 2010 r. o godz. 21:00 nad zachodnim horyzontem

Ryc. 6. Wenus, Mars i Saturn 1 lipca 2010 r. o godz. 21:00 nad zachodnim horyzontem (ze względu na to, że nasze zegarki wskazują czas letni ustawiamy mapę na godz. 20:00)

Jowisz przez całe wakacje będzie pozostawał w gwiazdozbiorze Ryb, jego jasność ciągle narasta: od –2,5^m na początku lipca, do –2,9^m. Początkowo będzie go można zobaczyć w drugiej części nocy, lecz w sierpniu będziemy mogli obserwować Jowisza już wieczorem. Warto spojrzeć na planetę przez lornetkę lub lunetę i obserwować cztery największe księżyce Jowisza – będziemy widzieli je jako punkty świetlne zmieniające z nocy na noc położenie, lecz zawsze układające się w jednej płaszczyźnie.

Ryc. 7. Jowisz 1 lipca 2010 r. o godz. 2:00 nad południowo-wschodnim horyzontem

Ryc. 8. Wenus, Mars i Saturn 10 sierpnia 2010 r. o godz. 20:00 nad zachodnim horyzontem

Ryc. 9. Wenus, Mars i Saturn 10 sierpnia 2010 r. o godz. 20:00 nad zachodnim horyzontem (ze względu na to, że nasze zegarki wskazują czas letni, ustawiamy mapę na godz. 19,00)

Ryc. 10. Niebo 10 sierpnia 2010 r. o godz. 22:00 (ze względu na to, że nasze zegarki wskazują czas letni, ustawiamy mapę na godz. 21:00)