|
I. Uwagi ogólne |
 |
|---|
Płyta CD-ROM dołączona do książki „Matematyka 2001. Przedmiotowy System Oceniania. Klasa 6” zawiera oprogramowanie wspomagające planowanie pracy w klasie i proces oceniania. Oczywiście w procesie oceniania nie do przecenienia jest rola nauczyciela, jednak wykorzystanie niniejszego oprogramowania w procesie edukacyjnym ułatwia i usprawnia pracę z klasą. Podstawowe moduły programu to elektroniczny Dziennik, służący do gromadzenia informacji o wynikach i postępach uczniów oraz moduły Analiz i Raportów, które pozwalają w przejrzysty sposób uzyskać informacje o wynikach i postępach klasy. Ponadto program zawiera zintegrowane z Dziennikiem i Raportami propozycje Testów przeznaczonych do wydruku. Każde zadanie z przygotowanych przez autorów kartkówek, klasówek oraz sprawdzianów semestralnych opisane jest parametrami, takimi jak: sprawdzana umiejętność, poziom opanowania, zakres tematyczny. Rzetelna ocena zadań oraz wprowadzenie przyznanych za nie punktów do programu pozwoli uzyskać statystykę wyników każdego testu zobrazowaną na diagramach.
|
|---|
II. Wymagania i ograniczenia programu |
|
|---|
Program można uruchomić w polskiej wersji systemu Windows 98 SE/2000/Me/XP/Vista z czcionką Verdana, na komputerze PC z CD-ROM, z procesorem Intel Pentium o szybkości od 466 MHz lub z analogicznym innych producentów, wyposażonym w kartę graficzną obsługującą tryb High Color lub wyższy o rozdzielczości co najmniej 800x600. Minimalna pamięć RAM 128 MB. Do zapisania aktualizacji i konfiguracji potrzebne jest kilka megabajtów miejsca na dysku twardym. W celu uzyskania wydruku konieczna jest poprawnie zainstalowana drukarka. Do wyświetlenia i wydrukowania plików w formacie .pdf potrzebna jest bezpłatna przeglądarka Adobe Reader. Program można pobrać ze strony producenta. |
|---|
III. Polecenia |
|
|---|
Poniżej opisane są poszczególne polecenia paska menu. Dodatkowo część z tych poleceń można wybrać za pomocą odpowiedniej ikony z paska narzędziowego.
| |
|---|---|
IV. Korzystanie z programu |
|
|---|
1. Wprowadzanie listy uczniów |
|---|
Korzystanie z programu wymaga obecności płyty w stacji CD-ROM.
Po wpisaniu danych klasy i zamknięciu okienka można przystąpić do utworzenia listy uczniów. Jeśli wcześniej dla tej klasy założony został dziennik za pomocą programu Matematyka 2001. Przedmiotowy System Oceniania. Klasa 4 lub Matematyka 2001. Przedmiotowy System Oceniania. Klasa 5, teraz w łatwy sposób można przenieść dane uczniów do programu dla klasy 6. W tym celu należy wybrać polecenie Importuj listę uczniów z menu Plik.
W tabeli należy wpisywać po kolei nazwiska i imiona uczniów, podając opcjonalnie dodatkowe informacje (płeć, e-mail, imię i nazwisko opiekuna...). Jeśli zostanie wpisany adres e-mail ucznia, wtedy kliknięcie na ikonę Dodatkowo można podać informacje o opiekunie ucznia oraz wypełnić notatkę o uczniu. Pole notatki jest edytowalne, tzn. pozwala na przykład na kopiowanie i wklejanie zapisanych informacji (odpowiednio za pomocą kombinacji klawiszy Ctrl + C i Ctrl + V). Przechodzenie po komórkach tabeli może odbywać się za pomocą klawiszy strzałek, przejście do następnego wiersza – za pomocą klawisza ENTER. Listę uczniów można modyfikować, przesuwając informacje o uczniu w dół lub w górę i usuwając zapis. Służą do tego ikonki w komórce Akcja. Dodatkowo, gdy zaznaczenie jest na komórce Akcja, można przesuwać cały wiersz do dołu lub do góry odpowiednio za pomocą kombinacji klawiszy Crtl + strzałka w górę i Ctrl + strzałka w dół. Program automatycznie (ze względu na ostatnią literę imienia) określa płeć osoby. Gdy to imię jest nietypowe, zapis można zmienić, klikając na odpowiednią ikonę w kolumnie Płeć lub wciskając klawisz spacji. Po wpisaniu wszystkich uczniów należy zapisać wprowadzone dane (w menu Plik poleceniem Zapisz jako), nadając plikowi o rozszerzeniu .pso nazwę dziennika (np. Klasa6a.pso). |
|---|
2. Dodawanie kolumn do dziennika |
|
|---|
Po wpisaniu listy uczniów można przejść do podstawowego ekranu tego programu – arkusza ocen (wybierając z menu Dziennik polecenie Arkusz ocen lub ikonę W Arkuszu ocen przewidziano 6 bloków aktywności. Są to:
Kartkówki oraz Klasówki i sprawdziany są ściśle zintegrowane z zaproponowanymi przez autorów testami. Na początku widać Arkusz ocen dla I semestru, z kolumnami aktywności: SPR (sprawdzian po I semestrze), OU1 (Odpowiedź ustna), ZD1 (Zadanie domowe), PD1 (Praca długoterminowa), IN1 (Inne). Aby dodać kolumnę, należy kliknąć na nagłówek dowolnej aktywności i wybrać polecenie Dodaj kolumnę, a następnie wskazać aktywność, jaką chcemy dodać.
Dla kartkówek, klasówek i sprawdzianów otworzy się wówczas okienko, w którym można wybrać jedną z wersji zaproponowanych testów z danego bloku tematycznego (w tym literą P są oznaczone klasówki z poradnika dla nauczyciela). Można tu też zmienić skrót aktywności widoczny w nagłówku kolumny, jej nazwę oraz wagę oceny liczonej do średniej semestralnej, a także datę. Data jest jednakowa dla wszystkich uczniów.
Kolumnę z kartkówką, klasówką lub sprawdzianem można także dodać, wybierając listę testów i klikając na ikonę Gdy chcemy dodać kolumnę dla odpowiedzi ustnej, zadania domowego, pracy długoterminowej lub innej aktywności, pojawi się podobne okienko, w którym można zmienić skrót aktywności widoczny w nagłówku kolumny, jej nazwę oraz wagę oceny liczonej do średniej semestralnej. |
|---|
3. Informacje o testach |
|
|---|
Zakładamy, że zamieszczone w programie testy pokrywają zapotrzebowanie nauczyciela na ok. 2 lata (bez ich powtarzania). Lista kartkówek oraz klasówek i sprawdzianów zamieszczonych w programie znajduje się w menu Testy.
Dany test można wybrać z listy Wszystkich testów, bądź z listy Kartkówek lub listy Klasówek i sprawdzianu (w zależności od tego, do jakiej aktywności należy) bądź też z listy testów z odpowiedniego bloku tematycznego. Listę testów tworzy tabela, w której z każdym testem związane są następujące informacje i akcje: Kartoteka testu
Działy Kategorie poznawcze Poziom osiągnięć Skala oceniania Uwaga: Dokładny opis kategorii poznawczych, poziomów osiągnięć, skali oceniania znajduje się w książce, do której dołączona jest płyta. W okienku kartoteki można przełączyć widok na Zamianę punktów na ocenę. Na tej podstawie program sam podaje ocenę z testu po obliczeniu sumy punktów uzyskanych przez ucznia.
|
|---|
4. Wprowadzanie wyników uczniów do dziennika – tabela wyników |
|
|---|
Po utworzeniu w arkuszu ocen kolumny z danym testem należy go wydrukować i przeprowadzić test w klasie. Wybraną kartkówkę, klasówkę lub sprawdzian można wydrukować nie tylko z listy testów, ale także klikając na nagłówek kolumny i wybierając polecenie Arkusz - plik PDF… Plik PDF z testem można zapisać np. na dyskietce i przenieść do innego komputera, jeśli ten, na którym pracujemy nie ma podłączonej drukarki. Po przeprowadzeniu kartkówki (klasówki lub sprawdzianu) w klasie i sprawdzeniu jej zgodnie ze schematem oceniania zamieszczonym w pliku Kartoteka, można przystąpić do wprowadzenia wyników do dziennika. Najlepszym na to sposobem jest otworzenie tabeli wyników (należy kliknąć na nagłówek odpowiedniej kolumny i wybrać polecenie Tabela wyników testu lub ikonę
Po tabeli poruszamy się strzałkami klawiatury. Dla wybranego ucznia, po najechaniu na komórkę zadania, należy wpisać punkty w zależności od skali oceniania. Skalę określają ikony z literkami A, B, C i D.Punkty wpisujemy z klawiatury, dla ułatwienia liczbę zero można wpisać także za pomocą klawisza [~], który znajduje się z lewej strony klawisza [1]. Jeśli uczeń opuścił dane zadanie (bez rozpoczynania rozwiązania), zaznaczamy to klawiszem spacji. Natomiast, gdy uczeń nie pisał kartkówki (klasówki, sprawdzianu), a omyłkowo zostały wpisane punkty w komórce zadania, cofnięcie wpisu uzyskuje się przez naciśnięcie klawisza [Backspace] lub [Delete]. Dopiero po wpisaniu wszystkich punktów program sumuje punkty z całego testu i przelicza je na ocenę. Na bieżąco natomiast podawane jest zaliczenie poziomów osiągnięć A i B. W przypadku, gdy na poziomie A uzyskano wartość zaliczeń mniejszą niż 70%, jest to komunikowane ikoną Po uzupełnieniu całego wiersza, za pomocą klawisza ENTER przechodzimy do wprowadzania wyników następnego ucznia. Po wprowadzeniu wszystkich wyników (1, 2, 3, 4, 5, 6), oceny wyliczone zgodnie z zamianą punktów na ocenę znajdą się w arkuszu ocen. Ostatni wiersz w tabeli wyników pokazuje frakcję opuszczeń danego zadania. |
|---|
5. Arkusz ocen – kartoteka oceny z testu |
|
|---|
Po tabeli arkusza ocen poruszamy się strzałkami klawiatury. Po kliknięciu na ikonę
To okienko można także otworzyć (i zamknąć), naciskając klawisz ENTER lub spację. W przypadku kartkówek z poziomu B, napisanych przez uczniów poniżej poziomu zaliczenia, widoczna jest tylko liczba punktów, natomiast w polu oceny znajduje się znak [-], oznaczający brak oceny. Program wpisuje tu datę danej kolumny w dzienniku. Tę datę można zmienić, we właściwościach kolumny, wpisując np. datę przeprowadzenia testu w klasie. Zmiana tej daty spowoduje zmianę daty dla wszystkich uczniów. W tym okienku także można obejrzeć kartotekę oceny. Podane są tu informacje o teście, a także dodatkowa kolumna Punkty. Ta kolumna jest aktywna, tzn. można uzupełniać punkty za zadania bezpośrednio w tym oknie.
Dodatkowo do każdej oceny można napisać notatkę. Pole notatki jest edytowalne, tzn. pozwala na przykład na kopiowanie i wklejanie zapisanych informacji (odpowiednio za pomocą kombinacji klawiszy Ctrl + C i Ctrl + V). W kolumnie z nazwiskiem ucznia może pojawić się sygnalizacja |
|---|
6. Analiza wyników testu – wykresy |
|
|---|
Wyniki każdej kartkówki, klasówki i sprawdzianu dla klasy można zobaczyć na trzech wykresach. Pierwszy z nich przedstawia częstość występowania wyniku, czyli pokazuje, jaki procent uczniów otrzymało daną liczbę punktów (suma wszystkich wartości jest równa 100%). Podana przy każdym słupku liczba jest liczbą uczniów, którzy otrzymali z testu daną sumę punktów.
Drugi wykres pokazuje wyrażone w procentach łatwości poszczególnych zadań, czyli dla każdego zadania stosunek liczby punktów zdobytych przez wszystkich uczniów do maksymalnej liczby punktów możliwej do zdobycia za to zadanie.
Trzeci z przedstawionych tu wykresów pokazuje frakcję opuszczeń danego zadania.
Analiza ta jest przygotowana w taki sposób, że można wydrukować tylko jej wybraną część, zaznaczając (lub odznaczając) okienko Drukuj z lewej strony tej części.
|
|---|
7. Wprowadzanie ocen z innych aktywności |
|
|---|
Aby wprowadzić ocenę z odpowiedzi ustnej, zadania domowego, pracy długoterminowej lub innej aktywności, wystarczy w odpowiedniej komórce tabeli wpisać ocenę z klawiatury. Po kliknięciu na ikonę obok oceny otwiera się okienko z informacjami o ocenie (m.in. data, którą można zmienić). Do każdej oceny można także napisać notatkę. Aby usunąć ocenę/datę, kartotekę lub notatkę należy nacisnąć klawisz [Backspace] lub [Delete], który powoduje otwarcie okienka wyboru elementów do usunięcia. Program pozwala dodatkowo na przypisanie do tak wystawionej oceny kategorii poznawczej, umiejętności, poziomu osiągnięć i przyznanie punktów z poszczególnych poziomów osiągnięć. W tym celu należy wypełnić kartotekę oceny.
Ten dodatkowy trud ze strony nauczyciela pozwala na oglądanie w raportach wyników także z tych aktywności. |
|---|
8. Raporty |
|
|---|
| W programie znajdują się dwa raporty zbierające dane wprowadzone do dziennika – Raport o klasie i Raport o uczniu, które mogą służyć jako informacja zwrotna dla uczniów, informacja dla rodziców o postępach ucznia, informacja dla dyrektora itp.
Raporty wybiera się w menu Dziennik lub za pomocą ikonek z paska narzędziowego. Oba te raporty przygotowane są w taki sposób, że można wydrukować tylko interesującą nauczyciela część. W tym celu należy zaznaczyć do wydruku wybraną część (lub odznaczyć, jeśli ma jej nie być na wydruku) w okienku z lewej strony raportu.
Raport o klasie składa się z następujących części: Tytuł: Nagłówek raportu: Ogólne informacje o wynikach klasy: Uwagi nauczyciela: Wyniki uczniów: Wykres opanowania poziomu A (B): Legenda do wykresów: Poziom opanowania podstawowych umiejętności: Raport ten jest przygotowany jako informacja o postępach ucznia, może być rozdawany rodzicom na wywiadówkach. Raport ten pozwala także obejrzeć wyniki ucznia na tle wyników klasy. Program umożliwia zapisywanie raportu o uczniu do pliku HTML (który można edytować), co pozwala na szybkie przesłanie go pocztą elektroniczną (np. do rodziców). Raport o uczniu składa się z następujących części:Tytuł: Nagłówek raportu: Część informacyjna o uczniu: Uwagi nauczyciela: Wyniki ucznia: Wykres opanowania poziomu A (B): Legenda do wykresów: Poziom opanowania podstawowych umiejętności: |
|---|
9. Analiza wyników |
|
|---|
|
Moduł analiz umożliwia wieloprzekrojową analizę wyników każdego ucznia ze wszystkich aktywności, dla których już istnieje gotowa kartoteka (prace pisemne z listy testów) lub odpowiednia kartoteka została sporządzona przez nauczyciela (odpowiedź ustna - OU, zadanie domowe - ZD, praca długoterminowa – PD, Inne). Podobną wieloprzekrojową analizę otrzymujemy w tym module dla całej klasy, ale tylko dla prac pisemnych z listy testów. Na Etapie I analizy znajdują się podstawowe informacje w następującej tabelce:
Poniżej tabeli znajdują się wykresy:
Kliknięcie jednego z przycisków w tabelce otworzy Etap II analizy, który jest rozszerzeniem podanych informacji, w zakresie przekroju (lub poziomu) wybranego za pomocą przycisku.
i wykresy:
przedstawiające wyniki ucznia w tej kategorii poznawczej. Wszystkich przekrojów na Etapie II może być osiem: 2 w pionie (Poziom A i Poziom B) i 6 w poziomie (Odtwarzanie, Procedury, Rozwiązywanie problemów, Arytmetyka, Algebra, Geometria) – do każdego dojdziemy powracając do Etapu I. Informację najbardziej szczegółową otrzymamy w postaci tabelki Etapu III analizy, do którego dojdziemy, klikając jeden z przycisków widocznych w tabelce z Etapu II, w kolumnach poziomów A i B.
Do tej samej tabelki Etapu III dojdziemy również, klikając klawisz Poziom A na Etapie I i na klawisz - stosowanie algorytmów w otrzymanej na Etapie II tabelce:
Moduł analiz służy diagnozowaniu osiągnięć i trudności w przyswajaniu materiału przez ucznia i klasę. Taki „piętrowy” układ analiz ma dużo zalet. Jeśli nie ma potrzeby, nauczyciel może skończyć analizy na Etapie I. Jeśli zachodzi taka potrzeba, może dojść aż do pojedynczych umiejętności pogrupowanych w zależności od stopnia zaliczenia. Ponadto, tworząc raporty, może dostosować rodzaj i ilość informacji do odbiorcy. Każdy poziom można niezależnie wydrukować. |
|---|
10. Obliczanie średnich semestralnych |
|
|---|
Ostatnia kolumna w Arkuszu ocen dla pierwszego semestru gromadzi informacje na temat wszystkich ocen dla każdego ucznia.
Pierwsza liczba, np. 3,33, to obliczona średnia z uwzględnieniem ważności poszczególnych aktywności. Wagi użyte w tym programie są następujące: Sprawdzian - 3 Ważności aktywności można zmienić, np. w menu nagłówka kolumny, wybierając polecenie Właściwości kolumny i zmieniając cyfrę w okienku Waga. Druga liczba to propozycja oceny semestralnej – zaokrąglona średnia. W tym miejscu nauczyciel może zmienić ocenę według uznania. Gdy komórka jest podświetlona, wystarczy wpisać ocenę za pomocą klawiatury. UWAGA! Autorzy zalecają (p. książka „Przedmiotowy system oceniania. Klasa 6”), aby uczniowie zawsze pisali najpierw kartkówkę na poziomie B, a potem tylko ci uczniowie, którym nie starczyło punktów na trójkę, pisali odpowiednią kartkówkę z poziomu A. Pamiętajmy, że kartkówki mają głównie cel diagnostyczny. Kolejne miejsca w tej komórce zajmują średnie (podane w procentach punktów) zaliczenia poziomów osiągnięć A i B. W przypadku, gdy stopień zaliczenia poziomu A jest mniejszy niż 70%, oznacza to jego niezaliczenie i jest zaznaczone ikonką Ostatnią liczbą jest propozycja oceny semestralnej wynikająca z zaliczenia poziomów osiągnięć - ocena(A, B). Schemat przeliczania poziomów osiągnięć na ocenę jest następujący:  |
|---|
11. Drukowanie raportów i tabel |
|
|---|
Program pozwala na uzyskanie papierowej wersji większości modułów programu. W dowolnej chwili można wydrukować: listę uczniów, arkusz ocen, analizę wyników (dowolny etap), tabelę wyników i analizę wyników dla każdego testu z dziennika oraz raporty o klasie i o uczniu. Zanim zostanie sporządzony wydruk, każdą wymienioną wyżej tabelę można zobaczyć na podglądzie wydruku. W tym celu należy wybrać z menu Plik polecenie Podgląd wydruku lub ikonę Zrezygnowanie z wydruku i powrót do raportu są możliwe przez kliknięcie ikony  z paska narzędziowego. |
| © Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna |
|
|---|
.
– Arkusz lub 
– Kartotekę w formacie PDF do wydruku.
otwiera okno z 
, co oznacza niezaliczenie tego poziomu osiągnięć.
w wybranej komórce z oceną, otwiera się okienko z informacjami o tej ocenie. Podana jest suma punktów, ocena, data oraz procent zaliczenia poziomów A i B. 
, informująca, że uczeń w danym momencie uzyskał średnią nie większą niż 1,49, co oznacza, że uczeń nie otrzymał oceny dopuszczającej (p. punkt 10.).
z paska narzędziowego. Opcja ta pozwala na zmianę wielkości oglądanego podglądu (wybór powiększenia z listy rozwijalnej).
.